مؤسسه مطالعات و تحقیقات پیشرفته کاربردی دانشگاه تهران
پژوهش، فناوری و تربیت انسان‌های سرآمد برای ساختن آینده اقتصاد و جامعه
شعار پژوهشکده
معرفی مؤسسه
مؤسسه مطالعات و تحقیقات پیشرفته کاربردی دانشگاه تهران، یک زیست‌بوم علمی، پژوهشی و فناورانه در حوزه توسعه سیستم‌ها، هوش مصنوعی و رباتیک است. این مؤسسه با هدف پیوند دادن دانشگاه، صنعت، کسب‌وکار، جامعه، استادان، محققان، دانشجویان و متخصصان شکل گرفته است تا پژوهش را از سطح نظری صرف فراتر ببرد و آن را به حل مسائل واقعی، تولید دانش، توسعه سامانه‌های هوشمند و تربیت انسان‌های سرآمد متصل کند.
ما باور داریم آینده اقتصاد و جامعه با ترکیب دانش دانشگاهی، تجربه صنعتی، فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی، علوم داده، رباتیک، امنیت، نوآوری، اخلاق حرفه‌ای و کار تیمی ساخته می‌شود. از همین رو، مأموریت مؤسسه تنها اجرای پروژه‌های پژوهشی نیست؛ بلکه ساختن محیطی است که در آن افراد بتوانند بیاموزند، پژوهش کنند، بسازند، منتشر کنند و اثر ماندگار خلق کنند.
در نگاه ما، پژوهشکده باید پناهگاه پژوهشگران کنجکاو و مسئله‌محور باشد؛ جایی آرام، منظم، پویا و الهام‌بخش که افراد در آن از مواجهه با مسئله‌های بزرگ نترسند، آزادانه بیندیشند، مسئولانه عمل کنند و دانش خود را در خدمت جامعه قرار دهند.
ما چه آینده‌ای را می‌سازیم؟
هدف ما ساختن نهادی است که فقط برای امروز طراحی نشده باشد؛ مؤسسه‌ای می‌خواهیم که بتواند برای هزار سال آینده زنده، یادگیرنده، اثرگذار و پیشرو باقی بماند. چنین نهادی باید دانش را حفظ کند، نسل‌های جدید را تربیت کند، تجربه‌ها را به سرمایه دانشی تبدیل کند و در حوزه‌های مرتبط با اکوسیستم خود به مرجعیت علمی و فناورانه برسد.
ما می‌خواهیم مؤسسه از نظر نیروی انسانی چابک، صمیمی و منعطف باقی بماند، اما اثر آن از طریق اعضای هیأت علمی، پژوهشگران، دانشجویان، تکنسین‌ها، مراکز تحقیقاتی و پروژه‌های کاربردی، گسترده و ماندگار باشد.
چشم‌انداز ما تبدیل شدن به یکی از سرآمدترین اکوسیستم‌های پژوهشی و فناورانه در حوزه توسعه سیستم‌ها، هوش مصنوعی، علوم داده، رباتیک، سامانه‌های هوشمند و موجودات خودمختار است؛ اکوسیستمی که بتواند به بهبود اقتصاد، ارتقای بهره‌وری، توانمندسازی کسب‌وکارها و تربیت نسل‌های آینده کمک کند.
انسان، مهم‌ترین خروجی پژوهشکده
مهم‌ترین دستاورد مؤسسه، انسان‌هایی هستند که در این محیط رشد می‌کنند. ما افرادی را جذب می‌کنیم که استعداد، اخلاق، پشتکار، کنجکاوی، روحیه یادگیری و میل به خدمت دارند. هر فردی که وارد مؤسسه می‌شود باید پس از پایان دوره همکاری، انسانی توانمندتر، منظم‌تر، خلاق‌تر، مسئول‌تر، عمیق‌تر و آماده‌تر برای خدمت به جامعه باشد.
پژوهشگران طی فرایندی مشخص جذب می‌شوند و معمولاً بین یک تا پنج سال در جایگاه پژوهشگر در مؤسسه فعالیت می‌کنند. این دوره، دوره رشد، یادگیری عمیق، تجربه پروژه‌های واقعی، تولید مقاله، کار تیمی و بلوغ حرفه‌ای است. پس از این دوره، پژوهشگر یا مسیر علمی و حرفه‌ای خود را در بیرون از مؤسسه ادامه می‌دهد، یا در صورت نیاز راهبردی مؤسسه و احراز شایستگی‌های لازم، در جایگاه‌های دائمی مانند عضو هیأت علمی یا تکنسین جذب می‌شود.
این سیاست به ما کمک می‌کند مؤسسه همواره پویا، جوان، یادگیرنده و رو به آینده باقی بماند. در این مدل، جایگاه پژوهشگر یک توقف‌گاه دائمی نیست؛ یک سکوی پرتاب برای تبدیل شدن به انسان سرآمد است.
دانشجویان تحصیلات تکمیلی در مؤسسه
در مؤسسه، دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی صرفاً برای انجام یک پایان‌نامه یا رساله جذب نمی‌شوند؛ آنان وارد یک اکوسیستم زنده پژوهشی و فناورانه می‌شوند. پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها در ارتباط با پروژه‌های واقعی مؤسسه و مراکز تحقیقاتی آن تعریف می‌شود تا دانشجو از ابتدای مسیر با مسئله واقعی، تیم علمی، داده واقعی، سامانه عملیاتی، روش پژوهش و مسیر انتشار علمی مواجه باشد.
ما از دانشجویانی دعوت می‌کنیم که فقط به دنبال گرفتن مدرک نیستند؛ بلکه می‌خواهند مسئله واقعی حل کنند، مقاله منتشر کنند، در تیم‌های پژوهشی و فناورانه رشد کنند و آینده حرفه‌ای خود را جدی بسازند. دانشجو در این مؤسسه می‌آموزد چگونه سؤال درست بپرسد، چگونه مسئله را تحلیل کند، چگونه از دانش برای ساختن سامانه استفاده کند و چگونه دستاورد خود را به دانش قابل انتشار تبدیل کند.
روش ما: یادگیری پروژه ـ مسئله‌محور
روش اصلی فعالیت مؤسسه، یادگیری پروژه‌ـ‌مسئله‌محور است. در این رویکرد، یادگیری از دل مواجهه با مسئله‌های اصیل و معنادار شکل می‌گیرد. افراد در کنار اعضای هیأت علمی، پژوهشگران باتجربه، تکنسین‌ها و تیم‌های محصول، مسئله را تعریف می‌کنند، فرضیه می‌سازند، داده جمع‌آوری می‌کنند، راه‌حل طراحی می‌کنند، نمونه می‌سازند، ارزیابی می‌کنند و نتیجه را به دانش، مقاله، سامانه یا محصول تبدیل می‌کنند.
ما معتقدیم بهترین یادگیری زمانی رخ می‌دهد که دانشجو و پژوهشگر در یک پروژه واقعی قرار گیرد؛ جایی که نظریه، داده، کدنویسی، طراحی سامانه، تحلیل اقتصادی، اخلاق حرفه‌ای و کار تیمی به‌صورت هم‌زمان تجربه می‌شود.
اکوسیستم شش‌حلقه‌ای مؤسسه
فعالیت‌های مؤسسه بر پایه یک اکوسیستم شش‌حلقه‌ای در حوزه فناوری اطلاعات با رویکرد بهبود اقتصاد تعریف شده است. هر حلقه حداقل یک و حداکثر سه عضو هیأت علمی دارد و در حال حاضر به هر حلقه یک مرکز تحقیقاتی متصل است. این ساختار قابلیت توسعه دارد و در آینده می‌توان مراکز تحقیقاتی جدیدی را به هر حلقه اضافه کرد.
۱. بهره‌وری و مدیریت منابع: حلقه نخست بر بهبود و ارتقای بهره‌وری در شرکت‌ها، کارخانه‌ها و مجموعه‌های تولیدی تمرکز دارد. پروژه اصلی این حلقه، سامانه مدیریت منابع سازمانی یا ERP است که با تشخیص دقیق بهای تمام‌شده، مدیریت سلسله‌مراتبی منابع را برای مدیران و فعالان اقتصادی فراهم می‌کند.
۲. زنجیره تأمین و تجارت فرامرزی: حلقه دوم به مدیریت زنجیره تأمین اختصاص دارد؛ زیرا محصول تولیدشده باید به‌صورت مؤثر، شفاف و قابل رهگیری به دست مصرف‌کننده نهایی برسد. پروژه‌های گمرک الکترونیک و پنجره واحد تجارت فرامرزی در این حلقه تعریف شده‌اند.
۳. شبکه اجتماعی و نئوبانک: حلقه سوم به نقطه نهایی زنجیره تأمین، یعنی مصرف‌کنندگان و تعاملات دیجیتال آنان، می‌پردازد. توسعه شبکه اجتماعی و نئوبانک، دو پروژه مهم این حلقه هستند که به پیوند میان تعامل اجتماعی، خدمات مالی دیجیتال، اعتماد، پرداخت و تجربه کاربر توجه دارند.
۴. مرکز داده، زیرساخت پایدار و امنیت: حلقه چهارم بر ذخیره‌سازی داده، امنیت داده و شبکه، توسعه و نگهداری مرکز داده، ایجاد داده‌های بزرگ و ارائه سرویس پایدار تمرکز دارد. این حلقه زیرساخت اعتماد، تداوم و مقیاس‌پذیری کل اکوسیستم است.
۵. علوم داده و هوش مصنوعی: حلقه پنجم به تحلیل داده‌های حجیم و تبدیل داده به دانش می‌پردازد. پروژه اصلی این بخش، علوم داده است که یادگیری ماشین، هوش مصنوعی، تحلیل پیشرفته و استخراج بینش‌های تصمیم‌ساز را در بر می‌گیرد.
۶. رباتیک، بات، اینترنت اشیا و موجودات خودمختار: حلقه ششم به توسعه موجودات نرم‌افزاری و فیزیکی خودمختار برای حمایت از کل چرخه اختصاص دارد. رباتیک، بات‌ها، اینترنت اشیا و سامانه‌های خودمختار در این حلقه توسعه می‌یابند تا بخشی از فرایندهای عملیاتی، تحلیلی و ارتباطی اکوسیستم را هوشمند و خودکار کنند.
نقش ستادی پژوهشکده
مراکز تحقیقاتی ذیل مؤسسه، بازوهای تخصصی اکوسیستم هستند و پژوهشکده نقش ستادی، سیاست‌گذاری، هماهنگی و نظارت را بر عهده دارد. جذب نیرو، تصویب برنامه‌ها، تصویب بودجه، پایش عملکرد، هدایت علمی و ارزیابی دستاوردها از مسئولیت‌های اصلی پژوهشکده است.
این ساختار کمک می‌کند هر مرکز تحقیقاتی بر مسئله تخصصی خود متمرکز شود و در عین حال همه مراکز در قالب یک اکوسیستم منسجم، هدفمند و قابل توسعه عمل کنند.
محیطی برای کار، زندگی، یادگیری و آرامش
برای شکل‌گیری پژوهش عمیق، فقط اتاق کار و تجهیزات کافی نیست. پژوهشگر به تمرکز، آرامش، ارتباط انسانی، فضای الهام‌بخش، امکان گفت‌وگو، سلامت جسم و احساس تعلق نیاز دارد. به همین دلیل، برای مؤسسه ساختمانی با حدود ۳۵۰۰ مترمربع بنا در ۹ طبقه اختصاص یافته است.
در این ساختمان، خوابگاه محققین با ظرفیت حدود ۲۰ نفر و دو سوئیت برای اساتید پیش‌بینی شده است تا امکان اقامت موقت برای پژوهشگران و استادان فراهم باشد. یک طبقه به استخر و باشگاه بدنسازی، یک طبقه به کافه و رستوران، و پشت‌بام مجموعه به اتاق فکر و روف‌گاردن اختصاص یافته است.
این فضاها فقط امکانات رفاهی نیستند؛ بخشی از فلسفه مؤسسه‌اند. ما می‌خواهیم پژوهشگران و کارکنان در محیطی شاد، سالم، منظم و پویا فعالیت کنند و هم‌زمان برای رشد خود، رشد تیم و پیشرفت مؤسسه انگیزه داشته باشند.
فرهنگ پژوهشکده
فرهنگ مؤسسه بر پایه صداقت، وفاداری، تلاش، یادگیری، نظم، شادی، خدمت، احترام، آزادی فکری، مسئولیت‌پذیری و کار تیمی بنا شده است. ما باور داریم هر روز باید چیزی آموخت، مسئله‌ای را بهتر فهمید، به انسانی کمک کرد، لبخندی ساخت و قدمی برای بهتر شدن خود، تیم، مؤسسه و جامعه برداشت.
- ما دائماً تلاش می‌کنیم همه با هم بهترین شویم.
- هر روز حداقل یک چیز جدید یاد می‌گیریم و آن را در مسیر حل مسئله به کار می‌گیریم.
- با دیگران همان‌گونه رفتار می‌کنیم که دوست داریم با ما رفتار شود.
- به کار تیمی، نظم، مسئولیت‌پذیری و حل مسئله متعهد هستیم.
- از طرح سؤال‌های کاربردی، مواجهه با مسائل دشوار و تلاش برای ساختن راه‌حل نمی‌ترسیم.
- می‌خواهیم پژوهشکده را به محیطی شاد، محترمانه، الهام‌بخش و ارزشمند برای زندگی پژوهشی تبدیل کنیم.
مقاله، محصول و اثرگذاری
انتشار مقاله‌های علمی معتبر، یکی از دستاوردهای مهم مؤسسه است. ما تلاش می‌کنیم نتیجه پروژه‌ها فقط در سطح اجرا باقی نماند، بلکه به دانش مستند، چارچوب نظری، روش فنی، داده ساختاریافته، گزارش پژوهشی، مقاله علمی و سامانه عملیاتی تبدیل شود.
برای ما مقاله، محصول و اثر اجتماعی سه مسیر جدا از هم نیستند. یک پروژه موفق می‌تواند هم مسئله‌ای واقعی را حل کند، هم به تولید مقاله علمی منجر شود، هم دانشجویان و پژوهشگران را رشد دهد و هم زیرساختی برای توسعه فناوری‌های آینده ایجاد کند.
دعوت به همراهی
مؤسسه مطالعات و تحقیقات پیشرفته کاربردی دانشگاه تهران از دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پژوهشگران جوان، تکنسین‌های متخصص، اعضای هیأت علمی و علاقه‌مندان به توسعه فناوری‌های اثرگذار دعوت می‌کند تا در مسیر ساختن یک اکوسیستم علمی، فناورانه و انسانی همراه شوند.
اینجا جایی برای کسانی است که می‌خواهند فقط تماشاگر آینده نباشند؛ بلکه در ساختن آن نقش داشته باشند. ما به دنبال انسان‌هایی هستیم که هم فکر می‌کنند و هم عمل می‌کنند؛ هم یاد می‌گیرند و هم می‌سازند؛ هم به رشد خود اهمیت می‌دهند و هم به رشد دیگران.
پیوستن به مؤسسه، ورود به مسیری است که در آن پژوهش، پروژه واقعی، مقاله، فناوری، استاد، تیم، یادگیری و زندگی پژوهشی در کنار هم قرار می‌گیرند. اینجا جایی برای ساختن انسان‌های سرآمد است.