مؤسسه فناوری و نوآوری ارس
پژوهش، فناوری و نوآوری برای اقتصاد هوشمند، خدمات مالی دیجیتال و سامانه‌های خودمختار
مؤسسه فناوری و نوآوری ارس، نهادی علمی، پژوهشی و فناورانه وابسته به دانشگاه تهران است که با هدف توسعه زیرساخت‌های دانشی، پژوهشی و فناوری موردنیاز منطقه ارس و پاسخ‌گویی به مسائل واقعی کشور شکل گرفته است. این مؤسسه با بهره‌گیری از توان علمی دانشگاه تهران و ظرفیت‌های منطقه آزاد ارس، تلاش می‌کند بستری برای اجرای پژوهش‌های کاربردی، توسعه فناوری‌های نوین، تربیت نیروی انسانی متخصص، تولید دانش فنی و ایجاد راهکارهای هوشمند فراهم کند.
مأموریت اصلی مؤسسه، پیوند دادن دانشگاه، صنعت، فناوری و نیازهای منطقه‌ای است. در این نگاه، پژوهش تنها در سطح مطالعه نظری باقی نمی‌ماند؛ بلکه باید به محصول، سامانه، فناوری، دانش فنی، شرکت‌های فناور، خدمات مشاوره‌ای، مدیریت طرح و حل مسائل واقعی منجر شود.
مؤسسه فناوری و نوآوری ارس، با رویکردی آینده‌نگر، بر توسعه فناوری‌های هوشمند در حوزه‌های مالی، بانکی، هوش مصنوعی، علوم داده، سامانه‌های سازمانی، رباتیک، اینترنت اشیا و موجودات خودمختار تمرکز دارد. هدف آن است که منطقه ارس به بستری برای آزمایش، توسعه و بهره‌برداری از فناوری‌های نوین و دانش‌بنیان تبدیل شود.
رویکرد کلان مؤسسه
تمرکز مؤسسه بر توسعه پروژه‌هایی است که بتوانند زیرساخت اقتصاد دیجیتال، خدمات هوشمند، مدیریت منابع، تحلیل داده، خودکارسازی فرایندها و تصمیم‌سازی فناورانه را تقویت کنند. این پروژه‌ها با نیازهای واقعی سازمان‌ها، کسب‌وکارها، مناطق آزاد، صنایع و جامعه پیوند دارند و می‌توانند در آینده به محصولات پایدار، سامانه‌های ملی، خدمات منطقه‌ای و شرکت‌های زایشی تبدیل شوند.
مؤسسه، پژوهش را در متن مسئله واقعی تعریف می‌کند. دانشجویان، پژوهشگران، اعضای هیأت علمی و متخصصان فناور در قالب پروژه‌های تقاضامحور، روی مسائل مشخص کار می‌کنند و خروجی فعالیت آنان می‌تواند در قالب مقاله، گزارش فنی، نرم‌افزار، سامانه، داشبورد، الگوریتم، مدل هوشمند، نمونه اولیه یا محصول فناورانه ارائه شود.
مراکز تحقیقاتی مؤسسه
۱. مرکز تحقیقات نوآوری هوش مصنوعی مولد
مرکز تحقیقات نوآوری هوش مصنوعی مولد، بر توسعه کاربردهای نسل جدید هوش مصنوعی در مسائل واقعی اقتصاد، بانک، بیمه، مدیریت ریسک، خدمات دیجیتال و تصمیم‌سازی هوشمند تمرکز دارد.
این مرکز تلاش می‌کند از ظرفیت مدل‌های مولد، مدل‌های زبانی بزرگ، عامل‌های هوشمند، تحلیل داده، تولید سناریو، کشف ناهنجاری و تصمیم‌یارهای هوشمند برای حل مسائل پیچیده سازمانی و اقتصادی استفاده کند.
محورهای فعالیت این مرکز شامل موارد زیر است:
- طراحی سامانه‌های تصمیم‌یار مبتنی بر هوش مصنوعی مولد؛
- توسعه راهکارهای مدیریت ریسک هوشمند در بانک و بیمه؛
- تحلیل رفتار مشتری، ارزیابی ریسک و کشف تقلب؛
- طراحی چت‌بات‌ها و عامل‌های هوشمند سازمانی؛
- تولید گزارش‌های تحلیلی، سیاستی و مدیریتی با کمک هوش مصنوعی؛
- کاربرد هوش مصنوعی مولد در خدمات مالی، بیمه‌ای و سازمانی.
۲. مرکز تحقیقات هوش مصنوعی در سامانه‌های مالی و بانکی
این مرکز بر توسعه سامانه‌های مالی و بانکی هوشمند، نئوبانک، شبکه اجتماعی، کیف پول، پرداخت، اعتبارسنجی، اعتماد دیجیتال و خدمات مالی نوین تمرکز دارد.
در جهان امروز، خدمات مالی دیگر محدود به شعبه، حساب بانکی یا تراکنش ساده نیست. خدمات مالی در بسترهای اجتماعی، موبایلی، پلتفرمی و داده‌محور توسعه می‌یابد. از این‌رو، این مرکز تلاش می‌کند با ترکیب هوش مصنوعی، بانکداری دیجیتال، شبکه اجتماعی و تحلیل رفتار کاربر، نسل جدیدی از خدمات مالی هوشمند را طراحی و توسعه دهد.
محورهای فعالیت این مرکز عبارت‌اند از:
- طراحی و توسعه نئوبانک و خدمات مالی دیجیتال؛
- توسعه شبکه اجتماعی مالی و تعاملات هوشمند کاربران؛
- تحلیل رفتار مالی کاربران و ارائه پیشنهادهای هوشمند؛
- اعتبارسنجی و امتیازدهی هوشمند مشتریان؛
- کشف تقلب و پایش تراکنش‌های مشکوک؛
- طراحی کیف پول، پرداخت اجتماعی و خدمات مالی یکپارچه؛
- توسعه سامانه‌های اعتماد، هویت دیجیتال و امنیت تراکنش.
۳. مرکز تحقیقات ماشین‌های هوشمند خودران
مرکز تحقیقات ماشین‌های هوشمند خودران، بر توسعه ربات‌ها، بات‌ها، اینترنت اشیا، سامانه‌های خودمختار و عامل‌های نرم‌افزاری هوشمند تمرکز دارد.
هدف این مرکز، طراحی و توسعه موجودات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری است که بتوانند در محیط‌های واقعی یا دیجیتال، داده دریافت کنند، تصمیم بگیرند، اقدام کنند و بخشی از فرایندهای انسانی، صنعتی، مالی، خدماتی یا سازمانی را پشتیبانی نمایند.
محورهای فعالیت این مرکز شامل موارد زیر است:
- طراحی ربات‌ها و ماشین‌های هوشمند خودران؛
- توسعه بات‌ها و عامل‌های نرم‌افزاری هوشمند؛
- کاربرد اینترنت اشیا در پایش، کنترل و خودکارسازی؛
- طراحی سامانه‌های خودمختار در محیط‌های صنعتی و خدماتی؛
- توسعه زیرساخت ارتباطی میان دستگاه‌ها، سامانه‌ها و کاربران؛
- ترکیب هوش مصنوعی، کنترل، داده، حسگرها و شبکه برای ساخت سیستم‌های هوشمند.
کلان‌پروژه‌های مؤسسه
نئوبانک و شبکه اجتماعی
حلقه سوم اکوسیستم پژوهشکده، توسعه نئوبانک و شبکه اجتماعی است. این پروژه با هدف ایجاد بستری برای خدمات مالی دیجیتال، تعاملات اجتماعی، پرداخت، کیف پول، اعتماد دیجیتال، اعتبارسنجی و تجربه کاربری هوشمند تعریف شده است.
نئوبانک و شبکه اجتماعی می‌توانند در کنار هم، شکل تازه‌ای از رابطه میان کاربر، کسب‌وکار، خدمات مالی و داده ایجاد کنند. در این پروژه، هوش مصنوعی نقش مهمی در تحلیل رفتار کاربر، پیشنهاد خدمات، مدیریت ریسک، کشف تقلب، شخصی‌سازی خدمات و تصمیم‌سازی مالی دارد.
علوم داده، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین
حلقه پنجم اکوسیستم پژوهشکده علوم داده است که زیربنای اقتصاد دیجیتال و سامانه‌های هوشمند است که در مؤسسه فناوری و نوآوری ارس، علوم داده، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین را به‌عنوان یکی از محورهای اصلی خود تعریف شده است.
در این حوزه، هدف آن است که از داده‌های سازمانی، مالی، تجاری، اجتماعی و عملیاتی، دانش قابل استفاده استخراج شود. مدل‌های یادگیری ماشین، تحلیل پیش‌بینانه، پردازش زبان طبیعی، بینایی ماشین، سیستم‌های توصیه‌گر و مدل‌های هوش مصنوعی مولد می‌توانند در تصمیم‌سازی، خودکارسازی، تحلیل ریسک و توسعه خدمات هوشمند نقش‌آفرینی کنند.
سامانه مدیریت منابع سازمانی ERP
حلقه اول اکوسیستم پژوهشکده سامانه مدیریت منابع سازمانی یا ERP است. این سامانه با هدف یکپارچه‌سازی منابع، فرایندها، داده‌ها و تصمیمات سازمانی طراحی می‌شود.
ERP می‌تواند به سازمان‌ها کمک کند منابع انسانی، مالی، کالایی، تولیدی، عملیاتی و مدیریتی خود را در یک ساختار واحد مشاهده، تحلیل و کنترل کنند. با افزودن هوش مصنوعی به این سامانه، امکان پیش‌بینی نیازها، تحلیل هزینه‌ها، تشخیص ناهنجاری، بهینه‌سازی فرایندها و تصمیم‌سازی سریع‌تر فراهم می‌شود.
بات، رباتیک، اینترنت اشیا و موجودات خودمختار
چهارمین محور کلان مؤسسه، توسعه بات‌ها، رباتیک، اینترنت اشیا و موجودات خودمختار است. این حوزه به ساخت سامانه‌هایی می‌پردازد که بتوانند بخشی از کارهای تکراری، تحلیلی، ارتباطی، کنترلی یا عملیاتی را به‌صورت هوشمند انجام دهند.
بات‌ها می‌توانند در خدمات سازمانی، پشتیبانی کاربران، گزارش‌گیری، آموزش، تحلیل و تعاملات مالی به‌کار گرفته شوند. ربات‌ها و ماشین‌های خودران می‌توانند در محیط‌های صنعتی، خدماتی، آموزشی و پژوهشی فعالیت کنند. اینترنت اشیا نیز امکان اتصال دستگاه‌ها، حسگرها، سامانه‌ها و داده‌ها را فراهم می‌کند و پایه‌ای برای خودکارسازی هوشمند است.
پیوند آموزش، پژوهش و فناوری
مؤسسه فناوری و نوآوری ارس، بستری برای تعریف پایان‌نامه‌ها، رساله‌ها و طرح‌های پژوهشی در ارتباط با مسائل واقعی است. دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پژوهشگران جوان و متخصصان می‌توانند در کنار اعضای هیأت علمی و مدیران پروژه، در مسیر تولید دانش، توسعه سامانه، ساخت نمونه اولیه و ایجاد فناوری‌های قابل بهره‌برداری مشارکت کنند.
در این مؤسسه، آموزش به‌صورت مسئله‌محور دنبال می‌شود. افراد در متن پروژه‌های واقعی می‌آموزند، با داده و مسئله واقعی مواجه می‌شوند، راه‌حل طراحی می‌کنند، خطا می‌کنند، اصلاح می‌کنند، مستندسازی می‌کنند و در نهایت، خروجی قابل استفاده تولید می‌کنند.
چشم‌انداز
چشم‌انداز مؤسسه فناوری و نوآوری ارس، تبدیل شدن به یکی از مراکز پیشرو در توسعه فناوری‌های هوشمند، سامانه‌های مالی دیجیتال، مدیریت منابع سازمانی، علوم داده، هوش مصنوعی و ماشین‌های خودمختار است.
این مؤسسه می‌خواهد منطقه ارس را به آزمایشگاهی زنده برای نوآوری، فناوری، خدمات هوشمند، اقتصاد دیجیتال و تربیت نیروی انسانی آینده‌ساز تبدیل کند؛ جایی که دانشگاه، صنعت، دولت و جامعه در کنار هم برای ساخت آینده‌ای هوشمندتر، کارآمدتر و انسانی‌تر همکاری کنند.